Kısa süre önceki yazımda KKM’nin bitişinin başladığını anlatmıştım. Şimdi görüyorum ki bu aksiyon hızlıca alınıyor. Kısa bir süre önce KKM hesaplarını açmak ve müşterileri KKM hesaplarına yönlendirmek üzere görevlendirilen bankalar; şimdi KKM hesaplarını devam ettirmeden TL’de tutundurmak üzere görevlendirildiler. Tabi burada bankalara ne denli baskı uygulanırsa uygulansın asıl sorulması gereken soru; ”TL’de tutundurma hangi sebeple yapılabilecek?” olmalıdır. Hızlıca çözüm üretilebileceğini maalesef gerçekçi bulmuyorum.

Burada alınabilecek aksiyonlar kabaca; KKM getirisini düşürmek ve TL mevduat faizini yükseltmektir. Ancak düşürülen ve yükselen faizin hangi seviyede olacağını kestirmek kolay değil. Düşüş, yükseliş ve stabil kalma şeklinde 3 ayrı senaryoda kazandıran bir finansal enstrümanın yerini sadece faizi yükselterek doldurmak mümkün olacak mı, bilemiyorum.. KKM dönüşlerinin BIST kanalına akacağına ciddi bir inanış var. Dövizin yükselişini gören mevduat yatırımcısının mevduatını hisse senedine yönlendirmesi bana çok makul gelmiyor. Tabi piyasalarda her şey mümkündür. Kesin kanaat bildirmemekle birlikte, paranın borsaya akacağı yönünde kesin kanaat bildirenlere de inanmamanızı öneriyorum.

Mevduat sahipleri açısından bakıldığında ise dövize dönüş yapmak oldukça kuvvetli ihtimal. KKM hesaplarında alınacak önlemlerden ziyade devam edilmek istenebilir, dövize dönülebilir, mudi finansal piyasalara yönelebilir veya TL vadeli mevduat hesabıyla devam edebilir. Burada dediğim gibi bankaların önlem ve yeni ürünleri öncesi akıl yürütmenin anlamsız olduğunu düşünüyorum. Bu hafta içerisinde bu konu analiz yapılabilir duruma gelecektir.

Burada dikkat edilmesi gereken bir diğer husus; bankalara bu denli hedefleme yapılırken kamu bankaları ile özel bankalar arasında rekabet dengesinin oluşturulmasıdır. Bankalar ekonomik sistemin en büyük oluşturucusudur. Bu kadar zorlamanın yanı sıra bir de kamu bankalarının rekabette öncü hale getirilmesi etik bir davranış olmayacaktır. Bankaların ilgili tebliğ sonrası alacağı aksiyonlarla ilgili konuşmak doğru olmayacaktır. Şimdilik bekleyip neler yapıldığını analiz etmek gerekiyor. TCMB, Bankalar, hükümet ve yatırımcı açısından neler düşünüldüğü ve nasıl hareket edildiğini çözmek biraz zaman alacak diye düşünüyorum.

Genellikle kuralları koyup altını dolduramamak gibi kötü bir huyumuz var bizim. Tüm önlemleri yan yana koyduğumuzda dövizin yastık altına kaçırılma ihtimali yükseliyor. Daha önce yastık altında bulunan yatırım emtialarını çıkarmak için verdiğimiz çaba şimdi emtiaları yastık altına kaçırmak üzere evriliyor. Ki bu durum bankalarında sıkıştıkları yerde başvurabilecekleri bir durum olacaktır.

Dövizin yükselişi ile ilgili ihtimaller yükseliyor. KKM dönüşleri dövize yönelirse, yastık altı döviz artarsa ve dövizin yükselişine işaret eden yabancı ve yerli yatırım kuruluşları yukarı yönlü güncelleme yaparsa; dövizde ralli görülmesi işten bile olmayacaktır. Aynı şekilde finansal piyasalara yönelen mevduatlar da BIST rallisi yaratabilir. Şu an sadece ihtimaller üzerine bir giriş yaptık; ilerleyen günlerde analizi daha derin ve anlamlı hale getirebileceğimize inanıyorum. Şimdilik kesin yargı bildirenlere inanılmamasını öneriyorum.

Muhammed Yenice