Döviz kurlarının geleceğini geçmişe bakarak dahi görmek mümkün. Tabi bu bilimsel olarak doğru değil, sadece yarım asırdan fazla süredir Türkiye’de döviz kurlarının kademeli yükselişi bize makus talihimizin iç açıcı olmadığını gösteriyor. Aşağıda paylaşacağım görsel 1937-2019 yılları arası dolar kuru ortalamasını gösteriyor. Döviz kurları arasından doları seçmemin sebebi ara malı, yatırım malı ve ham madde ihtiyacı ile birlikte üretimin %85’inden fazlasının dolar kuruna bağlı olmasından kaynaklanmaktadır. Çok az sayıda hafif düşüş ve sabit seyir dışında yönümüzün yukarı olduğu bir tablo mevcut. 2019 yılından sonra da sırasıyla 2020, 2021 ve 2022 için 7,012 , 8,89 ve 16,57 rakamları seyretmiş.

Yıl sonu dolar kuru beklentisi TCMB anketine göre 28,46 seviyesinde olacak. Benim beklentim ise döviz kurlarının daha yüksek seyredeceği yönünde. 2023 yılında olduğu gibi 2024 için de aynı şekilde yüksek seyredeceğine inanmamın sebebi ekonomik açıdan kronik hale gelen kırılganlıklarımız. Bu kırılganlıklar; enflasyon, cari açık ve para politikasında izlenen çeşitli heterodoks ekonomi politikalarıdır. Ekonomiye doğrudan etki eden bir çok yapısal konu ve davranışsal iktisadi olguları da eklediğimde bu inancımı destekleyebiliyorum. Ancak kurlar için tarih ve rakam vermek bu noktada ancak kahinlik etmek olur..

Merkez bankalarının otoriteyi sağlamak amacıyla piyasaya müdahale edebildikleri bilinen bir gerçek. Ancak müdahale serbest piyasa dinamiklerini yerinden oynatacak seviyeye geldiğinde tamiri zor bir arıza yaratılmış oluyor. O sebeple bir an önce belirtildiği üzere ekonominin rasyonel bir zemine oturtulması ve serbest piyasanın gerektirdiği aksiyonların alınması gerekmektedir.

Piyasalar arz ve talebin dengesinde konumlanır. Arz ve talep kontrolden çıktığında veya zorla kontrol altına alındığında ise dengesizlik başlar. İşin özü şu ki ekonominin durumunu kalp kırgınlığıyla özetlemek mümkün; kalp kırmak kolay ancak gönül alıp onarmak zordur. Doğru aksiyonlar alındığında bir anda toparlanmayan ekonomi yanlış aksiyonlar alındığında hemen bozulabilir. Yine de umudu kesmeden onarmaya çalışmak en basiretlisidir diye düşünüyorum..

Muhammed Yenice