Ekonomide rasyonel olabilmemiz için diğer bir çok alana da rasyonel yaklaşmamız gerekiyor. Yapısal reform gerektiren alanların tümü birbiri ile yakın pozitif korelasyon gösterirler. Bizler anlamak için geç kaldıkça ekonomi de rasyonel hedeflerden uzaklaşmaya devam ediyor.

Gördük ki geçen hafta finansal piyasaların %80’i gerileme yaşadı. Ortadoğu’nun hesaplanamaz riskleri, ABD tarafında işgücü verilerinin zayıflaması, FED tarafından henüz faiz oranlarının gidişatına dair net bir yol çizilmemesi gibi sebeplerle global ekonomide negatif seyir yaşandı. Bir süre genel seyrin iç açıcı geçeceğini düşünmüyorum.

Politikanın nasıl bir yönetim gerektirdiğini bilemiyorum. Sonuçta herkesin alanı farklı. Ben sadece sözlü yönlendirmenin tüm alanlarda etkili bir teknik olduğunu biliyorum. Ekonominin kabul edemediği olgular vardır. Bunlardan vazgeçilmediği müddetçe de ekonomik başarı sağlamak hayalden ibaret olacaktır.

Modern ekonominin babası Adam Smith ekonomide müdahalenin minimum seviyede olması gerektiğini savunurken bugün geldiğimiz noktada sadece ekonomik değil ekonomiyi etkileyen diğer tüm müdahalelerin minimumda tutulması gerektiğini görüyoruz. Şeffaf bir ekonomi yönetimi sergileyemezken, politik davranışlarımızın bizi nasıl etkilediğini geçen hafta daha net gördük.

Henüz enflasyon düşecek mi emin değiliz. Faiz oranları ne zaman gerileyecek ön göremiyoruz. Ortadoğu’da bulunan riskli çemberin içinde miyiz değil miyiz bilmiyoruz. Sosyal medya ve diğer tüm kısıtlamaların sebebini ve geleceğini bilemiyoruz. Tüm bunlara ek olarak ekonomide rasyonel olmayı ve geçmişte kazanamadığımız refah seviyesini tekrar geri getirmeye çalışıyoruz.

Tüm bunlara ek olarak ise Türk Lirası’nda yapay mı, reel mi bilemediğimiz değerlenmenin ve rakamlara eziyet edercesine açıklanan verilerin fayda sağlayıp sağlamayacağını merakla bekliyoruz..

Rasyonel olmak için problemleri ve çözümleri akılcı bir yaklaşımla masaya yatırmalıyız. Yoksa daha önce yazdığım “Mehter Ekonomisi” yazımda da belirttiğim gibi bir ileri iki geriden ziyade bir ekonomik ortam yaratamayacağız.

Muhammed Yenice