Bazı kararlar daha önce hiç olmadığı kadar heyecan, merak, tedirginlik, umut ve beklenti hissettirebilir. Sanırım çeyrek asırdır Türkiye böyle bir hisler silsilesi yaşamamıştı. Uzun süredir ülkemiz tarafından beklenen seçim pazar günü sonuçlanacak. Herkesin aklında çeşitli konuların soru işaretleri olsa da en çok ekonominin ve finansal piyasaların nereye gideceği merak ediliyor.

İnsanları kandırmak veya olmayan bilgisi ile çok bildiğine inanıp insanlara fikir vermek niyetinde değiliz. Sadece olması gerekeni, yüksek ihtimalle olacağı ve üzerinde çalışıp, araştırdıklarımızı aktarıyoruz. O sebeple seçim krizinden yararlanıp kısa yoldan zengin olunabilecek bir reçetem yok, olmasın da..

Öncelikle yeni gelen hükümetin mevcut politikalardan çıkış yapması gerektiğine inanıyorum. Gerek baskılanan kur, enflasyon konusunun netleştirilmesi, bankalar üzerindeki baskı, borsanın manipüle edilmesi, faiz-enflasyon hususundaki olumsuz sonuçlanan heterodoks ekonomi politikalarından dönülmesi gerekiyor. Her kim hükümete gelirse gelsin yapması gereken reformları biliyor. Yine de eklemeliyim ki; sürekli bahsettiğimiz; eğitim, adalet, ahlak, sosyal devlet bileşenleri gibi yapısal konularda reformlar yapılmadıkça gidilecek çok aydınlık bir yol yok..

Bana en çok gelen sorular şunlar; “döviz yükselir mi, borsa yükselir mi, faizler yükselir mi ve enflasyon düşer mi?” Şimdi bu soru işaretlerini kaldırabilmek için merak edilenleri yanıtlayalım;

Döviz kurları hakkında söylenebilecek tek şey yukarı yönlü olacağı aslında. Çünkü döviz kurlarını düşürecek veya Türk Lirası’nı değerlendirecek adımların henüz atılmadığına inanıyorum. Bu adımlar atılsa dahi döviz ancak çıkmış olduğu seviyede kalacaktır. Yani dövizin zamandan bağımsız olarak yukarı yönlü olacağını düşünüyorum. Tabi finansal piyasalar sürekli düşüş veya yükseliş göstermeyeceğinden belirli bir seviyeden dönüp orada kalacağı kanaatindeyim. Bahsettiğimiz reformlar sonucunda da can acıtmayacak bir seviyede olacağı aşikardır.

Borsa için düşüncem ise güçlü şirketlerin olduğu bir pazarımız var. Borsa İstanbul’u tecrübe etmiş biri olarak söylemem gerekiyor ki; güvenilir ve sağlam bir yapıya sahip. Ancak borsa konusunda manipülatörler, spekülatörler ve hükümet kanadı dışında finansal okur yazarlık seviyemizin oluşturduğu bir risk var. Burada biraz daha yatırım için gerekli sac ayaklarının geliştirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Şahsi kanaatim Borsa İstanbul’un sürekli fırsat sunduğudur, ancak o fırsatları değerlendirebilecek irfana sahip olmak gerekmektedir. Yatırımların seçim sonrası canlanması ile borsanın yine zamandan bağımsız olarak yüksek seviyelere geleceğine inanıyorum.

Faizler gelen hükümet tarafından yükseltilecektir, yükseltilmesi gerekir. Ancak faizin bir anda aşırı yüksek bir seviyeye getirilmesi de tasarrufların yatırıma dönüşmesi hususunda problem yaratacağından, atılacak diğer doğru adımlar ile enflasyonla doğru bir seviyede buluşturulacağını düşünüyorum. Piyasa ve merkez bankası faizlerinin acilen yakın seviyelere getirilmesi de alınacak aksiyonlardan bir tanesi olacaktır. Ancak bunun ne kadar zaman alacağı belirsiz. Kademeli yükseltme ve enflasyonda kademeli düşüş ile olması yüksek ihtimaldir. Düşük faizlerle desteklenen yatırımlar ve yatırıma dönmeyecek tasarruflar için seçim sonrası mevduat faizleri avantaj olabilir.

Enflasyon problemine gelecek olursak; belirtilen aksiyonların alınması halinde gerileyecektir. Fiyatların düşmesi mümkün değil çünkü enflasyon fiyat artış hızını göstermektedir. Yani enflasyonun düşmesi fiyatları düşürmez yalnızca fiyatların yükseliş oranının düşeceğini temsil eder. Bu sebeple enflasyonda aniden bir düşüş olması beklenmemelidir. Enflasyon konusunda önceliğin şeffaf hesaplamalar ve faiz ile yakın seviyelere getirilmesi olmalıdır. Bahsettiğimiz adımlarla birlikte enflasyonun ekonomik risk olmaktan çıkması bir kaç yıl sürebilir.

Seçimlerin en doğru şekilde sonuçlanmasını ve kim kazanırsa kazansın doğru adımlar atılmasını dilerim. Unutmayın hükümetler geçicidir, kalıcı olan Türkiye Cumhuriyeti ve Türkiye’yi var eden halkımızdır.

Muhammed Yenice