2023 yılının Ocak ayında Dünya genelinde merkez bankaları altın pozisyonlarını yükselterek ciddi alımlar yaptı. En yüksek alımı yapan ise TCMB oldu. TCMB’nin son alımı olan 22.5 ton sonucunda toplam rezervi 587.3 ton düzeyine ulaştı.

Son günlerde piyasaları takip edenler için ciddi soru işareti oluşturan bu konuyu analiz edelim..

Merkez bankaları altın alımını şu durumlarda tercih eder;

1 – Faiz yükseltme stratejisinde olmayan merkez bankaları bastıkları paranın karşılıksız olmasını tercih etmezler, bu sebeple faizleri düşürürken bastıkları yerel para yerine altın satın alırlar.

2 – Kıymetli madenden ziyade döviz cinslerini baskılamak isteyen merkez bankaları altın satın alma aksiyonu gerçekleştirir. (Bahse konu Döviz rezerv para olması sebebiyle Amerikan Doları’dır).

3 – Her zaman söylediğim gibi tüm düzeylerde altın kaçış limanıdır..

Altının öte yandan olası bir savaş ihtimaline karşı alındığı vurgulanıyor. Savaş zamanında yaşanacak olası enflasyon artışları ve ülke para biriminin yüksek seviyelerde düşüş yaşaması vs gibi savaş etkilerinden korunmak amacıyla altın satın alındığına inanılıyor ve seçim sürecinin yaklaşmasıyla komplo teorilerimiz normal seyrine oranla yükseliş gösteriyor.

Biz yine de konuyu iktisadi olarak ele alalım. Savaş uzmanı olmadığım için o konuda yorum yapamayacağım..

Merkez bankalarının neden altın satın aldıklarını açıkladık. Merkez bankalarının rezerv tutma çeşitlerinden de bahsedelim. Merkez bankaları 2 çeşit rezerv tutar; altın rezervi ve döviz rezervi. Bu sebeple merkez bankalarının altın satın alma aksiyonu bugün başlamadı, son da bulmayacak.

Ancak bu dönemde neden fazla alım yapıldığı sorgulandığı için fikrimi açıklayayım; sanırım bu durumun sebebi rezerv para birimine göre ters yönde seyreden faiz politikası. Yani FED faiz artırdıkça ve biz faiz düşürüp aynı zamanda dövizi baskılamaya çalıştıkça altın satın alıyoruz. Merkez bankaları rezerv olarak tuttukları dövizlerin karşılığında tahvil satın alırlar. Fakat faizlerin yükseltildiği durumlarda tahvil almak mantıklı değildir. Çünkü faizler yükselince tahvilin değeri düşer. Buradan hareketle FED veya döneme göre hangi para birimi rezerv ise ve o para biriminin faiz politikası stabil bir konuma oturtulursa o zaman merkez bankaları altın alımını durdurabilir. Tabi stabil duruma gelmesi için bahse konu para biriminin enflasyonunun istenilen seviyeye gelmesi gerekir. FED enflasyonu istediği seviyeye getirdiğinde faiz artışını durduracak ve merkez bankaları da altın alımını frenleyeceklerdir.

Muhammed Yenice