Rahatlıkla görebiliyoruz ki; gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerin birçoğu büyümeyi yüksek enflasyonun önüne almış durumda. Daha doğrusu yüksek enflasyon ile birlikte büyümeyi kabullenmiş diyebiliriz. Ekonomilerin artık bilimsel veya teorik değil, hükümetler tarafından veya pratikte arzu edilen şekilde yönetildiğini görüyoruz. Dünya ekonomisi bu yönetim şeklini nasıl bir krizle sonlandıracak izleyip göreceğiz.

Yüksek enflasyon ekonominin kangreni gibidir. Kangreni kesip atmadan ileri gitmeye çalışmak vadeyi uzatmaktan başka bir işe yaramaz. Hükümetlerin gidebildiği yere kadar gitme isteği sebebiyle vadeyi uzatmak tercih ediliyor, ancak bu bizim tarafımızdan kabul edilebilecek bir şey değil. Aynı çerçeveye farklı yönlerden bakıyoruz, doğal olarak..

Faiz indirimleri veya faiz artırımlarında geç kalınmasının sebebi ekonomiyi soğutmamak. Ancak bunu doğru temellere dayatamadığımız, ya da zamanlamamızın hatalı olması sebebiyle sistem tam olarak çalışmıyor. Gösterge faizin %12 olduğu ancak piyasa faizlerinin 2 katından fazla olduğu bir ortam yaratmak ya da aynı şekilde geçen yıla kadar para arzını sonsuz şekilde sağlayıp enflasyon yaratarak, sonrasında faiz artırımlarıyla gelişmekte olan ekonomileri baltalamak etik değil.

Bankacılık sektörünün son zamanlarda hedef gösterildiğini gözlemliyorum. Gösterge faiz ve piyasa faizi arasındaki fark sebebiyle bankaların yüksek kâr sağlamasını sektörün kurnazlığı gibi görmemek gerekiyor. Bankaları ve finans kurumlarını suçlamanın doğru olmadığını düşünüyorum. Kısa vadede sonuçları ön göremediğimiz bir ekonomik ortamda herkese hak vermek gerekiyor. Gösterge faiz yatırımcıların ve karar vericilerin anlık aksiyonlarına etki etmektedir. Ancak piyasa faizleri piyasanın gidişatına ve haliyle ekonomiye etki etmektedir. O sebeple aradaki farkı görmezden gelmek ve finans kurumlarına yüklenmek mantık çerçevesine oturmuyor.

Öte yandan enflasyonla büyümek, kalkınmayı baltalamaktadır. Büyüme ve kalkınma arasındaki farkı şöyle örneklendirebiliriz; geliştirilmesi gereken iki çocuk düşünelim. Çocuklardan biri dengeli ve sağlıklı beslenerek büyürken, diğerinin her türlü besini alarak, sağlıklı veya sağlıksız ayrımı yapılmadan beslendiğini düşünelim. Çocuklardan ikisi de büyür ve gelişir. Ancak ilerleyen yıllarda biri sağlık problemleri ile boğuşurken, diğeri stabil ve düzenli bir hayat geçirir. Ekonomilerin problemlerini görmezden gelerek büyütmeye çalışırsak, kalkınmış ekonomilerin karşısında ezilmeye devam ederiz. Gerçi geçmişte kalkınan ekonomilerin de şu an ciddi bir yanlış içerisinde olduğunu söylemeden geçemeyeceğim. Umarım Dünya ekonomisinin; kalkınma büyümeden daha önemlidir ve büyüme değil kalkınma hedeflenmelidir gerçeğini kabul etmesi çok uzun sürmez..

Muhammed Yenice