Sanırım gelişmekte olan ülkelerin makus talihi en az çeyrek asır daha böyle seyredecek ya da daha geriye gidecek. Ekonomik olarak dahi merak edilenler negatif terimler oluyor. Görülen o ki; Dünya tarihi daha önce böyle bir ekonomik ortama şahitlik etmedi.

Gelişmekte olan ülkeler ve gelişmiş ülkeler arasında bir çok konuda uçurumlar var. Doğal olarak mesele yaşam standartlarının hesaplanmasına geldiğinde de uçurum ortaya çıkıyor. Artık yükselen enflasyon ve acı bir şekilde hissedilen hayat pahalılığının kronikleşmesi korkusuyla açıklanan açlık ve yoksulluk sınırları merak konusu oldu. Normalde de var olan ancak bu denli merak edilmeyen terimler içerisinde bir çok hatalı bilgi barındırıyor. Bir bakalım açlık ve yoksulluk sınırı ne ifade ediyormuş?..

Açlık Sınırı Nedir?

Açlık sınırı en basit haliyle anlatmak gerekirse; insanın en temel ihtiyacı olan beslenme ihtiyacını karşılamak üzere katlanması gereken maliyettir. Yani Türkiye için aç kalmamak üzere tüketilmesi gereken Türk Lirası diyebiliriz. Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen kalori standartlarına göre minimum düzeyde hesaplanır. Yetişkin, 0-6 yaş aralığında bir çocuk ve 6-15 yaş arasında olan bir kişi ile birlikte 4 kişi üzerinden hesaplanır.

Hesaplama ise besin grupları üzerinden yapılıyor. İlk aşamada; Yoğurt – Peynir – Süt, Meyve – Sebze, Bakliyat – Un, Makarna – Pirinç ve son olarak Balık – Tavuk – Et şeklinde gruplandırılıyor. Daha sonra ise gruplar arasında yaşana aylık artış ve düşüşler hesaplanarak yıllık ortalama alınıyor. Enflasyonun yüksek seyrettiği zamanlarda sınırlar tavanı zorlayabiliyor..

Yoksulluk Sınırı Nedir?

Yoksulluk sınırı ise bir nevi enflasyon sepeti gibi düşünülebilir. Yine en basit tabiriyle; açlığımız giderildikten sonra ki yaşamsal faaliyetler için gerekli en alt sınır maliyeti diyebiliriz.

Faturalar (elektrik, su, ısınma..) , barınma maliyeti (kira) , giyim, ulaşım, iletişim vs. beslenme harici temel ihtiyaçlar ile hesaplanır. Yine 4 kişilik aile üzerinden veya tek kişi üzerinden hesaplanmaktadır. Yoksulluk sınırının hesaplanması biraz daha zordur. Beslenme herkes için eşit iken, geri kalan ihtiyaçlar farklılık gösterebilir. Ancak yine de bu hesaplamalar ekonomi için çok büyük önem teşkil etmektedir.

2021 Aralık ayında TL/Ay hesaplamasına göre;

Açlık Sınırı ; 4.097,85 TL

Yoksulluk Sınırı ; 13.348,00 TL

İken,

2022 Haziran ayında TL/Ay hesaplamasına göre;

Açlık Sınırı ; 6.391,17 TL

Yoksulluk Sınırı ; 20.818,14 TL olarak hesaplanmıştır.

İki tarih arasında açlık ve yoksulluk sınırı %56 artış göstermiştir. Ancak, birim üzerinden hesaplama yaptığımızda yoksulluğun hayat standartlarını aşağıya çektiğini görebiliyoruz. Yani geçen yıl teknolojik aleti bozulan biri yenisini alabiliyorken, bu yıl alamıyor. Geçen yıl giysisi yırtılan, eskiyen veya değiştirmek isteyen biri bu yıl geçen yıl aldığı kararı alamıyor. Yıllardır olduğu gibi Türkiye için refah seviyesi oldukça geriye gidiyor. Bu konu üstüne düşülmediği takdirde ilerde çok ciddi problemlere yol açacak diye düşünüyorum.

Muhammed Yenice