Yine çok sıcak bir piyasa ile karşı karşıya geldik. Aslında bunu tahmin etmesi zor değildi. Bu durumun yaşanması için gerekli olan tüm faktörler ardı ardına sıralanmıştı, peki neler oldu?

Öncelikle gelişmekte olan ülke ekonomileri krizle genelde karşı karşıyadır. Çok ciddi olmasa da genel olarak kriz içerisinde ve refah seviyesi ile ilgili ciddi sıkıntılar yaşamaktadırlar.

Türkiye ekonomisi pandemi öncesinde sıkıntılarla boğuşuyordu. Kabaca 1940 yılından itibaren hep sıkıntılarla boğuştu diyebiliriz. Üstüne bir de virüs eklenince olaylar iyice çığrından çıkmaya başladı. Biz olaylara genelde düştü, çıktı gözüyle bakıyoruz. Oysa bu durumu etkileyen faktörler sadece arz ve talep ile açıklanamayacak kadar ciddi. Uluslararası riskler gözden kaçırdığımız en önemli etkenlerden biri. Ekonominin kırılganlıklarını belirleyip gelecekte olacakları söylediğimiz zaman aldığımız tepkiler, olaylar gerçekleştiğinde bizim kahin olduğumuzu düşündürüyor. Malesef durum böyle değil. Üzerine dirsek çürüttüğünüz şeyler konusunda tabi ki yorum yapma şansınız daha yüksek oluyor.

Döviz arzımız sıkıntılıyken pandemi ile birlikte ciddi bir sermaye çıkışı yaşandı. Normal şartlarda var olan döviz gelirlerimiz de varlığını kaybetti. Tam bir şeyleri iyi yönetir gibi olduk ama maalesef hesapta olmayan bir faktör meydana çıktı. Dolar talebinin canlı kalmasının sebebi şüphesiz döviz borcu. Döviz borcu döviz talebini arttırmakta ciddi bir rol oynuyor. Normal şartlarda TCMB faizleri düşürerek likidite sağlamaya çalışsa da ve bu mantıklı bir adım olsa da, ülkemizde Dolarizasyonu teşvik etmiş oluyor. Kur ve faiz aynı anda kontrol edilirken, döviz rezervi erimiş oldu diyebiliriz.

Şu andan sonra her zaman bahsettiğimiz adımlar atılırsa kurda dengeleme yaşayabiliriz. Uzmanların bu konuyu dikkate alacağı kesin, fakat atılması gereken adımların desteklenmesi bu konuda çok önemli. Bireysel olarak dahi alınması gereken doğru kararlar alınmadıkça işimiz zor. Artık bireysel kazancın ötesinde ülke ekonomisini göz önüne alma zamanımız geldi, geçiyor.

Dolar endeksinin düşmesi diğer dövizlerin yükselişine sebep oldu. Fakat kırılganlıklardan ötürü sadece bize negatif etki yarattı. Kıymetli madenler ise her zaman olduğu gibi felaket limanı görevi görüyor. Piyasaların her zaman fırsat sunduğunu hatırlatarak borsanın çakıldığına değinmek istiyorum. Hisse senedinde doyumsuz olanlar şimdi bir sonra ki yükselişi bekleyecekler.

Ekonomi batıyor, bittik tarzı düşüncelerle yanıp tutuşmanın anlamsız olduğunu bildirmek isterim. Önemli olan hataları analiz edebilmek, daha önemlisi ise ders çıkararak düzeltebilmek. Piyasaları ciddiyetle takip edin.

Muhammed Yenice